Tại The Makeover 2026 – RE.verse do Talentnet tổ chức, số liệu từ Gallup, Marsh và Talentnet cùng chỉ ra một khoảng trống: kinh tế và công nghệ tăng tốc, nhưng niềm tin, động lực của người lao động chưa theo kịp. Lấp khoảng trống ấy đòi hỏi một thế hệ lãnh đạo không chỉ thích ứng mà còn chủ động định hình lại cách vận hành tổ chức, giữ vững thế mạnh cốt lõi, lấy con người làm trung tâm để vượt qua biến động.

Theo báo cáo State of the Global Workplace 2026 của Gallup (dữ liệu trung bình 2023–2025), chỉ 9% nhân viên Việt Nam thực sự gắn kết với công việc, thấp nhất Đông Nam Á. Cũng theo báo cáo nhân sự 2026 do ông Lewis Garrad (Marsh) chia sẻ, chỉ 44% nhân viên cảm thấy đang phát triển tốt tại nơi làm việc; 82% có nguy cơ kiệt sức; và chỉ 12% CEO xác nhận AI giúp doanh nghiệp vừa tăng doanh thu, vừa giảm chi phí.

Những con số này đặt ra câu hỏi về vai trò của người đứng đầu nhiều hơn là về công cụ hay chính sách. Với bà Tiêu Yến Trinh, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Talentnet, thách thức lớn nhất của lãnh đạo hôm nay không phải thế giới đang thay đổi, mà là nhiều “thế giới” – công nghệ, kinh tế, xã hội, địa chính trị, nhân sinh – cùng thay đổi một lúc. Nếu năm 2025 The Makeover đề cao “Game Changer” – người thay đổi cuộc chơi, thì năm 2026 đòi hỏi vai trò cao hơn: “Verse Maker”, người không chờ tương lai được định đoạt mà chủ động viết chương tiếp theo cho doanh nghiệp, qua ba hành động: Re.spond (Đáp trả chiến lược), Re.imagine (Tái định hình) và Re.claim (Giữ vững cốt lõi).

Tinh thần “Verse-Maker” được bà Tiêu Yến Trinh giới thiệu tại The Makeover 2026.

Re.spond (Đáp trả chiến lược): Verse Maker đọc đúng tín hiệu trước khi hành động

Cơ hội của Việt Nam là có thật. Ông Michael Kokalari – Chuyên gia Kinh tế Trưởng của VinaCapital chỉ ra các động lực như FDI ổn định khoảng 5% GDP, kế hoạch đầu tư công 2026–2030 trị giá 314 tỷ USD và nguồn nhân lực STEM mạnh. Nhưng với một Verse Maker, thấy cơ hội mới chỉ là điểm khởi đầu; điều quan trọng hơn là đánh giá mức độ sẵn sàng của tổ chức, nhất là trước AI.

Theo ông Lewis Garrad – Giám đốc mảng Tư vấn Lực lượng Lao động & Đãi ngộ Khu vực Châu Á của Marsh, 63% lãnh đạo nhân sự nói quan tâm đến tác động tâm lý của AI, nhưng chỉ 21% đưa yếu tố này vào khi triển khai. Tại Việt Nam, dữ liệu của Talentnet cho thấy tỷ lệ ứng dụng GenAI đạt 23,5%, cao hơn mức toàn cầu (16,3%), trong khi 86% doanh nghiệp chưa có khung quản trị AI chính thức. Ông Garrad cho rằng tái thiết kế công việc cần đi từ nhiệm vụ thực tế thay vì vị trí cố định, và kết hợp tối ưu giữa con người với tự động hóa.

Ông Lewis Garrad chia sẻ về vai trò lãnh đạo trong bối cảnh AI tái định hình tổ chức.

Re.imagine (Tái định hình): Verse Maker nhìn lại những góc nhìn quen thuộc

Đãi ngộ là một ví dụ. Khảo sát Góc nhìn Người lao động về lương, thưởng, phúc lợi năm 2026 của Talentnet với gần 1.500 người tham gia thuộc 19 ngành cho thấy họ mong muốn minh bạch về tiêu chí tăng lương, cách tính thưởng và quyền lợi bảo hiểm sức khỏe. Theo Talentnet, tiêu chí tăng lương, thưởng sẽ dần chuyển từ thâm niên sang năng suất vượt trội, vị trí then chốt và kỹ năng tương lai. “People First” không có nghĩa là trả nhiều tiền hơn, mà là thấu hiểu người lao động tốt hơn.

Tái định hình cũng đòi hỏi thay đổi vai trò người quản lý. Theo Gallup, 59% quản lý cho rằng đã ghi nhận nhân viên đầy đủ, nhưng chỉ 30% nhân viên cảm nhận được điều đó. Trong khi đó, người quản lý quyết định tới 70% sự khác biệt về mức độ gắn kết giữa các đội nhóm. Gallup khuyến nghị đào tạo cấp quản lý bài bản, chuyển từ vai trò “sếp” sang “người khai vấn”.

Re.claim (Giữ vững cốt lõi): Verse Maker là người tiên phong và giữ kỷ luật

Giữ vững cốt lõi trước hết là giữ động lực và niềm tin của đội ngũ. Tọa đàm “Tái lập động lực”, do ông Mike Hebert (Phó Tổng Giám đốc Talentnet) điều phối, nhìn nhận: AI giúp tạo ý tưởng nhanh hơn bao giờ hết, nhưng duy trì đà đổi mới và niềm tin của đội ngũ mới khó. Theo các diễn giả, điều AI khó thay thế là vai trò của người lãnh đạo: trao quyền và đặt con người làm trung tâm (bà Phạm Minh Hương, Founder của IPA Living), ra thực địa quan sát thị trường (ông Vincent Mourou, Founder và CEO của Marou), lập kế hoạch kế thừa (bà Christina “Tina” Tan, President của Suy Sing Corporation), xác định khoản đầu tư trọng điểm và phân tích ROI (ông Brook Taylor, CEO của VinaCapital).

Các nhà lãnh đạo cùng thảo luận trong tọa đàm về duy trì động lực đổi mới.

Giữ vững cốt lõi cũng là tập trung vào những gì thực sự cần ưu tiên hơn và theo đuổi đến cùng. Tại tọa đàm “Thoát bẫy D-efficiency”, khảo sát nhanh cho thấy khoảng 57% người tham gia xác định quá nhiều ưu tiên và thiếu tập trung là nguyên nhân lớn nhất khiến doanh nghiệp kém hiệu quả. Ông Nguyễn Hoàng Giang (Tổng Giám đốc SATRACO – SABECO) nhấn mạnh lãnh đạo phải tiên phong thay đổi và kiên định đến cùng. Đồng quan điểm, bà Trần Thị Nguyệt Oanh (Giám đốc Cấp cao Quản lý Nguồn nhân lực của HSBC Việt Nam) cho rằng thay đổi phải bắt đầu từ cấp lãnh đạo và trở thành hành trình chung của toàn tổ chức, thay vì nỗ lực riêng lẻ của từng cá nhân.

Việc tập trung cải thiện và đổi mới những yếu tố ưu tiên hàng đầu sẽ thực sự mang lại “trái ngọt” cho nhà lãnh đạo doanh nghiệp là câu chuyện thực tế đầy cảm hứng được ông Dane Hudson, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Impactful Leadership Consulting, chia sẻ. Củng cố lại văn hóa doanh nghiệp, biến kỷ luật thành thực thi hàng ngày và cải tiến quy trình bán hàng đã giúp doanh nghiệp lột xác một cách ngoạn mục khi trong hai năm, tỷ lệ nhận biết giá trị văn hóa cốt lõi trong hơn 23.000 nhân sự tăng từ dưới 10% lên hơn 90%, đồng thời tỷ lệ thắng thầu tăng từ dưới 10% lên hơn 60% — dù đội ngũ và thị trường không thay đổi.

Khép lại chương trình, ông Fredrik Härén, Diễn giả Toàn cầu về Sáng tạo và Đổi mới Doanh nghiệp, giới thiệu công thức Idea = p(k+i): ý tưởng đến từ kiến thức (k = knowledge), thông tin mới (i = information) và năng lực kết nối hai yếu tố đó của mỗi cá nhân (p = people). Theo đó, lợi thế bền vững thuộc về những nhà lãnh đạo tạo dựng môi trường để nhân viên tự do sáng tạo và biến ý tưởng thành hành động.

The Makeover là diễn đàn thường niên uy tín của các nhà lãnh đạo và chuyên gia quản trị, nơi chia sẻ góc nhìn chiến lược, xu hướng thị trường và kinh nghiệm thực tiễn, giúp doanh nghiệp đổi mới tư duy, chủ động thích ứng và bứt phá trong bối cảnh nhiều biến động.